Aydınlatma Direkleri Kaç Metre Arayla Dikilmelidir? | TEDAŞ Standartları
Aydınlatma Direkleri Kaç Metre Arayla Dikilmelidir? | TEDAŞ Standartları
Aydınlatma direklerinin doğru aralıklarla yerleştirilmesi; yol güvenliği, enerji verimliliği ve görsel konfor açısından büyük önem taşır. Yanlış direk aralıkları, hem yetersiz aydınlatmaya hem de gereksiz enerji tüketimine yol açabilir. Bu nedenle cadde, sokak, park ve kamu alanlarında aydınlatma direği mesafeleri belirlenirken teknik standartlar ve proje kriterleri dikkate alınmalıdır.
Bu yazıda aydınlatma direkleri kaç metre arayla dikilmelidir? sorusuna detaylı bir şekilde cevap verirken, TEDAŞ standartları, direk boyları ve LED armatür özellikleri üzerinden kapsamlı bilgiler sunuyoruz.
Aydınlatma Direkleri Kaç Metre Arayla Dikilmelidir?
Aydınlatma Direkleri Kaç Metre Arayla Dikilmelidir? | TEDAŞ Standartları
Aydınlatma Direği Aralıklarını Etkileyen Faktörler
Aydınlatma direkleri arasındaki mesafe sabit değildir. Aşağıdaki faktörler aralığın belirlenmesinde doğrudan etkilidir:
Aydınlatma direğinin yüksekliği
Kullanılan LED armatürün ışık gücü (lümen değeri)
Yolun genişliği ve kullanım amacı
Direk tipi (konik, silindirik, dekoratif)
Armatür kol uzunluğu ve montaj açısı
Bu değişkenler birlikte değerlendirilerek en uygun direk aralığı hesaplanır.
Aydınlatma Direkleri Genel Olarak Kaç Metre Arayla Dikilir?
Uygulamada en sık kullanılan direk aralıkları şu şekildedir:
6 metre direkler: 20 – 25 metre
8 metre direkler: 25 – 30 metre
9 metre direkler: 30 – 35 metre
10 metre direkler: 35 – 40 metre
12 metre direkler: 40 – 45 metre
Bu değerler standart LED armatürler için genel kabul görmüş mesafelerdir. Yol genişliği arttıkça veya daha yüksek aydınlatma seviyesi istendikçe bu mesafeler azaltılabilir.
TEDAŞ Standartlarına Göre Aydınlatma Direği Mesafeleri
TEDAŞ, kamuya açık alanlarda kullanılan aydınlatma direkleri için teknik kriterler belirlemiştir. Bu standartlara göre:
Direkler arası mesafe, direk yüksekliğinin 3 ila 4 katı arasında olmalıdır
Aydınlatma seviyeleri TS EN 13201 standardına uygun olmalıdır
Direkler statik hesaplara göre projelendirilmelidir
Rüzgâr yükü, bölgesel iklim koşullarına göre hesaplanmalıdır
Örneğin; 10 metre yüksekliğinde bir aydınlatma direği için TEDAŞ’a uygun direk aralığı genellikle 30–40 metre arasında planlanır.
Cadde, Sokak ve Bulvarlarda Direk Aralıkları
Farklı kullanım alanlarında direk aralıkları değişiklik gösterir:
Dar sokaklar: 20 – 30 metre
Yerleşim içi caddeler: 30 – 35 metre
Ana arter ve bulvarlar: 35 – 45 metre
Çift yönlü geniş yollar: Karşılıklı veya şaşırtmalı yerleşim uygulanır
Geniş yollarda çoğunlukla şaşırtmalı (zigzag) dizilim tercih edilir. Bu yöntem daha homojen bir ışık dağılımı sağlar.
LED Armatürlü Aydınlatma Direklerinde Mesafe Hesabı
LED teknolojisinin gelişmesiyle birlikte daha yüksek verim elde edilmektedir. Bu da direkler arası mesafenin optimize edilmesini sağlar.
Yüksek lümenli LED armatürler → daha geniş direk aralığı
Düşük güç tüketimli LED’ler → daha sık direk yerleşimi
Ancak her projede mutlaka aydınlatma simülasyonu (Dialux vb.) yapılması önerilir. Bu sayede hem TEDAŞ onayı kolaylaşır hem de ideal aydınlatma seviyesi yakalanır.
Aydınlatma Direkleri Kaç Metre Arayla Dikilmelidir?
Aydınlatma Direği Aralığı Yanlış Seçilirse Ne Olur?
Yanlış planlanan direk aralıkları ciddi sorunlara yol açabilir:
Karanlık alanlar ve görüş kaybı
Enerji israfı
Işık kirliliği
Proje revizyon maliyetleri
TEDAŞ onay sürecinde ret
Bu nedenle aydınlatma direği aralığı, mutlaka teknik hesaplara ve standartlara uygun belirlenmelidir.
Projelendirme Aşamasında Direk Aralıkları Nasıl Netleştirilir?
Aydınlatma direkleri arasındaki mesafenin kesin olarak belirlenmesi, saha uygulamasından önce yapılan doğru projelendirme ile mümkündür. Bu aşamada yolun trafik yoğunluğu, çevresel aydınlatma ihtiyacı ve armatürlerin fotometrik değerleri birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle LED’li sistemlerde ışık dağılım eğrileri dikkate alınmadan yapılan yerleşimler, homojen olmayan aydınlatmaya neden olabilir. Bu yüzden profesyonel aydınlatma projelerinde hesaplamalar bilgisayar destekli simülasyon programlarıyla yapılmalı, elde edilen sonuçlar standartlara uygunluk açısından kontrol edilmelidir. Doğru planlanan direk aralıkları, hem uzun vadeli enerji tasarrufu sağlar hem de bakım ve işletme maliyetlerini önemli ölçüde azaltır.
Sonuç – Doğru Direk Aralığı Neden Önemlidir?
Aydınlatma direklerinin kaç metre arayla dikileceği; estetikten çok daha fazlasını ifade eder. Güvenli, verimli ve standartlara uygun bir aydınlatma sistemi için direk yüksekliği, LED armatür özellikleri ve TEDAŞ kriterleri birlikte değerlendirilmelidir.
Profesyonel projelendirme ile belirlenen doğru direk aralıkları, uzun ömürlü ve sürdürülebilir bir aydınlatma altyapısının temelini oluşturur.